Po diagnozie choroby Hashimoto wiele osób zastanawia się, czy musi wyeliminować pszenicę, a wraz z nią tradycyjne pieczywo z codziennej diety. Na szczęście w większości przypadków nie ma takiej potrzeby. Choroba Hashimoto nie oznacza żywieniowej rewolucji i rezygnacji z chleba.   Duże znaczenie znaczenie ma jednak skład, rodzaj mąki oraz sposób przygotowania pieczywa.

Czy Hashimoto i biała mąka idą w parze?

Choroba Hashimoto często idzie w parze z problemami metabolicznymi, większym zmęczeniem czy zaburzeniami gospodarki glukozowo-insulinowej, dlatego wybór odpowiedniego chleba jest ważny. Produkty przygotowane z białej mąki mają wysoki indeks glikemiczny. Oznacza to, że szybko podnoszą poziom glukozy we krwi, a organizm reaguje gwałtownym wyrzutem insuliny. Dla osób z chorobą Hashimoto nie jest to korzystne, szczególnie gdy współistnieje insulinooporność lub problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała.

Regularne spożywanie jasnego pieczywa może nasilać:

  • senność po posiłkach,
  • napady głodu,
  • ochotę na słodycze,
  • wahania energii i problemy z koncentracją.

Nie oznacza to jednak, że każda kromka chleba pszennego zaszkodzi tarczycy czy zaburzy pracę układu immunologicznego. Znacznie większe znaczenie ma ogólny styl życia, odpowiednia dieta przy hashimoto, która uwzględnia produkty wspierające pracę tarczycy oraz układu immunologicznego, a także częstotliwość spożycia wysokoprzetworzonej żywności. W codziennej diecie lepiej sprawdzają się chleby razowe, żytnie lub gryczane, które dostarczają więcej błonnika i wolniej podnoszą poziom glukozy we krwi.

Chleb przy Hashimoto. Gluten i celiakia ryzyka dla tarczycy

Gluten nierzadko jest automatycznie wykluczany po rozpoznaniu choroby Hashimoto. A to - tak jak wspomniałam nie zawsze jest to konieczne. Należy podkreślić, że badania nie ją jednogłośne i istnieją przesłanki, które wskazują, iż usunięcie glutenu z diety przy Hashimoto może być pomocne. Na ten moment towarzystwa naukowe nie dają jednak takich zaleceń. Aktualne stanowiska ekspertów wskazują jasno, że dieta bezglutenowa jest uzasadniona przede wszystkim u osób z potwierdzoną celiakią lub nadwrażliwością na gluten.

Hashimoto i celiakia rzeczywiście często współwystępują. Wynika to ze wspólnego podłoża autoimmunologicznego. Dlatego wykluczenie glutenu przy Hashimoto może być potrzebne. Dzieje się tak tylko w przypadku równoczesnej diagnozy celiakii. Przed całkowitą eliminacją glutenu warto wykonać odpowiednią diagnostykę. 

Jeśli jednak nie występuje celiakia, całkowite wykluczanie glutenu nie zawsze przynosi korzyści. Co więcej, źle zbilansowana dieta bezglutenowa może prowadzić do niedoborów magnezu, cynku, witamin z grupy B czy błonnika.

Dlaczego warto zostawić chleb w diecie?

Wciąż istnieje przekonanie, że chleb tuczy. Tym samym po diagnozie pieczywo często jest jednym z pierwszych produktów, które eliminuje się z diety ze strachu przed przyrostem masy ciała. Tymczasem, wzrost masy ciała wynika z nadmiernego spożycia kalorii, a nie spożywania chleba. Dobrze dobrane pieczywo wspiera zdrowie jelit, sytość i stabilny poziom energii.

Największą zaletą pełnoziarnistego pieczywa jest błonnik. To właśnie on:

  • wspiera pracę jelit,
  • poprawia sytość po posiłku,
  • pomaga stabilizować poziom glukozy,
  • wspiera mikrobiotę jelitową,
  • może ograniczać podjadanie.

Błonnik ma szczególne znaczenie przy niedoczynności tarczycy, ponieważ wiele osób zmaga się wtedy z zaparciami i spowolnioną pracą przewodu pokarmowego.

Chleb z jakiej mąki przy Hashimoto będzie najlepszy?

Ze względu na stabilizację glikemii i bogactwo składników mineralnych i witamin najlepszym wyborem będą chleby wypiekane z mąk z wysokiego przemiału. W diecie mogą znaleźć się również chleby wypiekane z mąk bezglutenowych. Warto zwracać uwagę nie tylko na nazwę chleba, ale przede wszystkim na skład.

Dobrze sprawdzają się:

  • chleb gryczany z niepalonej kaszy gryczanej,
  • chleb żytni razowy na zakwasie,
  • pieczywo graham,
  • chleb orkiszowy pełnoziarnisty,
  • chleby z dodatkiem mąki z ciecierzycy lub teff.

Ciekawą opcją jest chleb gryczany. Gryka dostarcza błonnika, białka, magnezu oraz antyoksydantów. Dodatkowo nie zawiera glutenu, dlatego dobrze sprawdza się u osób, które również borykają się z celiakią.

Chleb orkiszowy na zakwasie i z pełnego przemiału także jest wartościowym elementem jadłospisu. Również jest bogaty w błonnik i składniki mineralne. Zwykle ma niższy indeks glikemiczny niż klasyczne jasne pieczywo pszenne.

W kwestii produktów bezglutenowych warto pamiętać, że “bezglutenowe” nie oznacza wartościowe. Produkty z przekreślonym kłosem także mogą mieć słaby skład. Niektóre gotowe chleby zawierają dużo skrobi, cukru i tłuszczu, a niewiele wartości odżywczych. Dlatego najlepiej wybierać pieczywo rzemieślnicze lub przygotowywać je samodzielnie.

Przepis na domowy chleb przy chorobach tarczycy

Dobrym rozwiązaniem może być prosty domowy chleb:

Składniki:

  • 250 g mąki gryczanej (niepalonej),
  • 250 g mąki orkiszowej pełnoziarnistej lub mąki żytniej razowej,
  • 1 łyżeczka soli,
  • 7 g drożdży instant,
  • 300 ml letniej wody,
  • 2 łyżki oliwy z oliwek,
  • 1 łyżeczka octu jabłkowego (dla poprawy fermentacji i smaku).

Przygotowanie:

  1. W misce wymieszaj obie mąki, drożdże i sól. 
  2. Dodaj oliwę z oliwek, ocet jabłkowy i stopniowo wlewaj letnią wodę. Wyrabiaj ciasto, aż stanie się gładkie i elastyczne.
  3. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto na około 1 godzinę, aż podwoi swoją objętość.
  4. Po tym czasie przełóż ciasto do foremki wyłożonej papierem do pieczenia i wygładź wierzch.
  5. Piecz w nagrzanym piekarniku do 180°C przez około 30-40 minut, aż chleb będzie miał złocistą skórkę i będzie wydawał pusty dźwięk po stuknięciu w spód.
  6. Po upieczeniu wystudź chleb na kratce.

Taki chleb jest bogaty w błonnik, sycący i smaczny. Najważniejsze jest jednak to, że masz też pełną kontrolę nad jego składem.

Bibliografia:

  1. Bascuñán KA, Vespa MC, Araya M. Celiac disease: understanding the gluten-free diet. European Journal of Nutrition. 2017;56(2):449–459.
  2. Gallagher E. Gluten-Free Food Science and Technology. Wiley-Blackwell; 2009.
  3. Szczuko M et al., Doubtful Justification of the Gluten-Free Diet in the Course of Hashimoto’s Disease, Nutrients. 2022;14(9):1727.
  4. http://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/czy-stosowac-diete-bezglutenowa-w-chorobie-hashimoto/ dostęp 12.05.2026r.