Pod nazwą „kakao” można znaleźć produkty o bardzo różnym składzie. Część z nich to po prostu mieszanki z cukrem, mlekiem w proszku oraz aromatami, które zamieniają napój w sztuczny deser, odbierając mu większość zalet żywieniowych. Naturalne kakao wygląda jednak zupełnie inaczej. Powstaje z nasion kakaowca, które poddawane są fermentacji oraz suszeniu, a następnie zostają zmielone na drobny proszek. Posiada wytrawny smak, głęboki aromat i prosty skład pozbawiony zbędnych dodatków.

Taki wariant zasługuje na uwagę. Dostarcza błonnika, minerałów oraz związków o właściwościach przeciwutleniających, między innymi flawonoli kakaowych. To właśnie one wspierają prawidłową pracę naczyń krwionośnych i pomagają zachować ich elastyczność. Dzięki temu kakao może wspierać układ krążenia, ale tylko wtedy, gdy sięgasz po produkt wysokiej jakości, bez dodatków cukru.

Kakao skład

Kakao nie jest tylko sklepowym napojem, lecz także źródłem wielu cennych składników. Warto przyjrzeć się temu, z czego powstaje i co sprawia, że jego naturalna wersja może być elementem zdrowej diety.

Z czego powstaje kakao?

Naturalne kakao wytwarzane jest z nasion kakaowca Theobroma cacao, który rośnie w klimacie tropikalnym. Po zebraniu owoce przechodzą proces fermentacji i suszenia, a następnie ziarna są mielone na drobny proszek. W efekcie powstaje surowiec bogaty w błonnik, białko roślinne oraz naturalne tłuszcze. Znajdują się w nim również polifenole, czyli substancje o działaniu przeciwutleniającym, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym - zaburzoną równowagą między wolnymi rodnikami a antyoksydantami w organizmie. To właśnie one wspierają odporność i zdrowie naczyń krwionośnych.

Łacińska nazwa kakaowca brzmi Theobroma i oznacza „pokarm bogów”. To nawiązanie do wysokiej wartości surowca w dawnych kulturach Ameryki, gdzie ziarna miały znaczenie symboliczne.

Dlaczego teobromina jest wyjątkowa?

Jednym z charakterystycznych związków występujących w kakao jest teobromina, naturalny składnik roślinny o łagodnym działaniu pobudzającym. W niewielkich ilościach może poprawiać koncentrację i nastrój, a także wspierać krążenie poprzez rozszerzanie naczyń. Właśnie dlatego kakao bywa kojarzone z delikatnym efektem poprawy samopoczucia.

Wartościowe minerały w kakao

Naturalne kakao jest dobrym źródłem magnezu, żelaza, cynku, miedzi, manganu i fosforu. To minerały, które wspierają układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, a także pomagają w utrzymaniu zdrowej skóry oraz włosów. Ich ilość zależy od jakości surowca i sposobu jego przetworzenia, dlatego najlepiej wybierać kakao o prostym składzie, bez dodatków.

Asia, użytkowniczka BeDiet.pl, po obiedzie wybiera kilka kostek gorzkiej czekolady z dodatkiem kruszonych ziaren kakaowca. Traktuje to jak mały deser, który daje czekoladową satysfakcję, a jednocześnie pomaga utrzymać rytm zdrowego jedzenia bez sięgania po słodycze.

Warto jednak pamiętać, że kakao zawiera też naturalne szczawiany, dlatego u osób ze skłonnością do kamicy nerkowej wskazany jest umiar. W takich przypadkach dobrze jest łączyć kakao z produktami zawierającymi wapń, na przykład z mlekiem lub jogurtem, co ogranicza wchłanianie szczawianów.

Kakao wartości odżywcze

Wartość odżywcza kakao potrafi zaskoczyć. W 100 g naturalnego proszku znajduje się około 230 kcal, choć w praktyce używa się znacznie mniejszych ilości. Jedna łyżeczka to mniej niż 30 kcal, ale dostarcza błonnika, magnezu oraz żelaza. Kakao zawiera również niewielkie ilości zdrowych tłuszczów roślinnych i sporo antyoksydantów, które pomagają neutralizować wolne rodniki w organizmie.

Regularne spożywanie niewielkich ilości naturalnego kakao może wspierać układ krążenia i koncentrację. Zawarte w nim związki roślinne sprzyjają zachowaniu elastyczności naczyń, co może korzystnie wpływać na ciśnienie tętnicze. Nie oznacza to jednak, że kakao działa leczniczo. To raczej element dobrze zbilansowanej diety.

Jak wybierać najlepsze kakao?

Najlepsze efekty przynosi stosowanie kakao o krótkim składzie, bez cukru, emulgatorów czy dodatków smakowych. Warto czytać etykiety i wybierać produkty, które mają w składzie wyłącznie „100% kakao” lub „proszek kakaowy”.

Kilka prostych zasad pomoże wprowadzić kakao do codziennej diety:

• wybieraj naturalny proszek bez dodatków

• dodawaj łyżeczkę kakao dziennie do owsianek, jogurtu lub koktajli

• łącz je z owocami, na przykład bananem lub malinami

• unikaj słodzonych napojów kakaowych typu instant

Kakao witaminy

Choć witamin w kakao nie jest wiele, jego skład uzupełniają te z grupy B, między innymi B2, B3 i B6, które wspierają układ nerwowy oraz metabolizm energii. Występuje w nim również witamina E, znana z działania antyoksydacyjnego, a w surowych ziarnach można znaleźć śladowe ilości witaminy C.

Dobrym pomysłem jest łączenie kakao z owocami, na przykład jagodami, które dostarczają dodatkowej porcji witamin i poprawiają wchłanianie żelaza.

W przepisach BeDiet.pl często pojawia się połączenie kakao z owocami leśnymi. Dietetycy podkreślają, że to nie tylko kwestia smaku, ale i współdziałania składników, ponieważ witamina C z owoców zwiększa wchłanianie żelaza z kakao, a jednocześnie tworzy pyszny, pełnowartościowy deser.

Czy kakao jest kaloryczne?

Na tle innych produktów kakao nie jest wysokokaloryczne, jeśli spożywasz je z umiarem. Łyżeczka proszku to mniej niż 30 kcal, a przy tym sporo błonnika i minerałów. Wysoka kaloryczność pojawia się dopiero wtedy, gdy do napoju dodasz cukier, syrop lub śmietankę. Warto więc wybierać czyste kakao i samodzielnie decydować o dodatkach.

Naturalne kakao może wspierać zdrowie serca i poprawiać nastrój, ale nie zastąpi zbilansowanej diety takiej jak dieta śródziemnomorska. To wartościowy dodatek, który wzbogaca jadłospis, pozwalając cieszyć się smakiem bez wyrzutów sumienia.

Na koniec warto wspomnieć, że kakao może zawierać śladowe ilości niklu, dlatego osoby szczególnie wrażliwe na ten pierwiastek powinny spożywać je z umiarem.

Kakao w naturalnej postaci może stać się pysznym elementem codziennego menu. Dostarcza błonnika, magnezu, żelaza i cynku, a przy rozsądnych porcjach doskonale wpisuje się w zdrowy styl życia. Jeśli chcesz zobaczyć, jak wykorzystujemy kakao w przepisach i jadłospisach, zajrzyj na BeDiet.pl, gdzie dietetycy łączą wiedzę, smak oraz praktykę w planach dopasowanych do Twoich celów.

FAQ – najczęstsze pytania o kakao

Czy kakao można pić codziennie?

Tak, jeśli wybierasz naturalny proszek bez dodatku cukru. Ma dużo błonnika i magnezu, dlatego filiżanka niesłodzonego kakao dziennie może wspierać układ nerwowy i krążenie.

Jakie kakao wybrać: naturalne czy alkalizowane?

Naturalne kakao zachowuje więcej flawonoli i ma wyrazisty smak. Alkalizowane jest łagodniejsze, ale traci część cennych antyoksydantów. Warto więc sięgać po wersję naturalną.

Czy kakao ma kofeinę?

Tak, lecz w minimalnych ilościach, znacznie mniej niż kawa czy herbata. Zawarta w nim teobromina działa łagodniej i dłużej, dzięki czemu poprawia koncentrację bez uczucia pobudzenia.

O autorze

mgr Anna Stepnowska - absolwentka dietetyki na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Ekspert diet on-line BeDiet.pl oraz BeActiveTV. Na co dzień zajmuje się współpracą z osobami, które chcą skutecznie schudnąć, poprawić swoje wskaźniki zdrowotne i zbudować zdrowe nawyki żywieniowe. Jest przeciwniczką restrykcyjnych diet, a w swojej pracy stawia na racjonalne podejście do żywienia. Chętnie dzieli się swoją wiedzą prowadząc liczne wykłady czy webinary.